تشخیص دقیق مشکلات رحمی و ناباروری یکی از مهمترین مراحل مراقبت از سلامت زنان است. برخی اختلالات مانند پولیپ رحمی، چسبندگی داخلی یا ناهنجاریهای ساختاری رحم با سونوگرافی معمولی ممکن است بهدرستی شناسایی نشوند. در این شرایط سونوهیستروگرافی با تزریق داخل رحمی به عنوان یک روش دقیق به پزشکان کمک میکند تا ساختار داخلی رحم را به صورت واضح و دقیق بررسی کنند. این تکنیک با تزریق محلول نمکی به داخل حفره رحم و انجام سونوگرافی امکان مشاهده مشکلات کوچک و ظریف رحمی را فراهم میکند که تشخیص آنها در روشهای دیگر دشوار است. در مرکز تخصصی جام جم شهریار، با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته و تیم متخصص زنان و ناباروری سونوهیستروگرافی با تزریق داخل رحمی با دقت بالا و کمترین درد و ناراحتی برای بیمار انجام میشود.
سونوهیستروگرافی چیست؟
سونوهیستروگرافی که به آن سونوهیستروگرام یا Saline Infusion Sonohysterography (SIS) نیز گفته میشود یک روش کمتهاجم برای تصویربرداری از داخل رحم است که برای تشخیص ناهنجاریهای رحمی و مشکلات ناباروری استفاده میشود. در این روش مایع نمکی (سالین) به داخل حفره رحم تزریق میشود و سونوگرافی ترانس واژینال نیز همزمان انجام میشود تا ساختار داخلی رحم بهصورت واضح دیده شود. این کار باعث میشود مشکلاتی مانند پولیپهای رحمی، فیبرومهای زیر مخاطی، چسبندگیهای داخلی یا ناهنجاریهای مادرزادی رحم بهطور دقیق مشخص شوند.
بیشتر بخوانید: سونوگرافی ترانس واژینال
کاربرد سونوهیستروگرافی
سونوهیستروگرافی یک روش دقیق و با کمترین درد است که برای بررسی ساختار داخلی رحم است و در موارد مختلف پزشکی مخصوصا در تشخیص ناباروری، سقط مکرر و خونریزیهای غیرطبیعی رحمی کاربرد دارد. برخی از مهمترین کاربردهای سونوهیستروگرافی عبارتند از:
- بررسی ناباروری و مشکلات باروری: شناسایی پولیپهای رحمی یا فیبرومهای زیرمخاطی که میتوانند مانع لانهگزینی جنین شوند و کمک به برنامهریزی درمانهای باروری مانند IVF یا IUI.
- تشخیص خونریزیهای غیرطبیعی رحم: بررسی علل خونریزیهای بین دورهای یا پس از یائسگی و شناسایی ناهنجاریهای ساختاری رحم که ممکن است باعث خونریزی شوند.
- تشخیص ناهنجاریهای مادرزادی رحم: شناسایی سپتوم رحمی (Septa)، دوشکافی رحم یا دیگر اختلالات مادرزادی و کمک به برنامهریزی برای جراحی یا انتخاب روش درمانی مناسب.
- برنامهریزی قبل از جراحی یا درمان: تعیین اندازه، محل و تعداد ضایعات رحمی قبل از هیستروسکوپی، برداشتن پولیپ یا فیبروم و ارزیابی دقیق رحم قبل از درمانهای دارویی یا جراحی باروری.
- بررسی چسبندگیهای رحمی پس از جراحی یا سقط: تشخیص چسبندگیهای داخلی رحم بعد از کورتاژ یا سقط و کمک به درمان مناسب قبل از اقدام به بارداری مجدد.
نحوه انجام سونوهیستروگرافی با تزریق داخل رحمی
سونوهیستروگرافی با تزریق داخل رحمی روشی تخصصی است که معمولا در کلینیکهای تخصصی انجام میشود و به بیماران کمک میکند علل ناباروری، خونریزی غیرطبیعی یا مشکلات رحمی را بهطور دقیق شناسایی کنند. قبل از انجام سونوهیستروگرافی باید مطمئن شد که عفونت یا التهابی در رحم یا واژن نداشته باشد. بعد از پایان قاعدگی و قبل از تخمکگذاری بهترین زمان برای این این روش است. برای انجام هیستروگرافی بیمار روی تخت دراز کشیده سپس پزشک با اسپکولوم واژن او را باز میکند و یک لوله کوچک را به داخل حفره رحم وارد میکند.
مقدار کمی محلول نمکی استریل به داخل رحم تزریق میشود. همزمان با تزریق محلول، سونوگرافی واژینال انجام میشود تا حفره رحم بهوضوح دیده شود. در این شرایط پزشک مشکلاتی مانند پولیپها، فیبرومها، چسبندگیها یا ناهنجاریهای ساختاری رحم را بررسی و ثبت میکند.
آمادگیهای قبل از انجام هیستروگرافی
بهترین زمان برای انجام هیستروگرافی بعد از پایان خونریزی قاعدگی و قبل از تخمکگذاری است. انجام آزمایش در این بازه زمانی کمک میکند تا رحم خالی از خون باشد و تصاویر واضحتر دیده شوند. همچنین رعایت کردن برخی از نکات قبل از انجام سونوهیستروگرافی میتواند تاثیر بسیار زیادی در مثبت بودن نتایج آن داشته باشد. آمادگیهای قبل از انجام هیستروگرافی عبارتند از:
- مطمئن شدن از عدم عفونت فعال در واژن یا رحم.
- اطلاع دادن به پزشک درباره داروهای مصرفی، حساسیتها یا بیماریهای زمینهای.
- دوش گرفتن قبل از مراجعه و تمیز کردن ناحیه واژن.
- عدم استفاده از کرمها، ژلها یا لوسیونها در ناحیه واژن.
- معمولا برای انجام این روش نیاز به ناشتا بودن نیست.
- در صورت تمایل، استفاده از مسکن سبک قبل از انجام آزمایش میتواند درد خفیف را کاهش دهد.
- پوشیدن لباس راحت برای انجام آزمایش.
- به همراه داشتن نوار بهداشتی برای ترشحات خفیف بعد از آزمایش.
بعد قرارگرفتن مایع درون واژن چه اتفاقی میافتد؟
هنگامی که مایع استریل (سالین) به داخل حفره رحم تزریق میشود، باعث میشود که فضای داخلی رحم از هم باز شود و جدارههای داخلی بهتر دیده شوند. این موضوع کمک میکند که پولیپها، فیبرومهای زیرمخاطی و چسبندگیها بهوضوح مشخص شوند. همچنین مایع با انعکاس امواج سونوگرافی، متفاوت از بافت رحم عمل میکند. این تفاوت باعث میشود که ضایعات کوچک یا ناهنجاریهای ساختاری رحم راحتتر دیده شوند.
ورود مایع ممکن است باعث گرفتگی خفیف یا فشار موقت در پایین شکم شود. این حالت معمولا کوتاهمدت است و با پایان آزمایش برطرف میشود. برخی بیماران احساس نیاز به تخلیه فوری یا ترشحات خفیف دارند که این موضوع طبیعی است و مقداری از مایع بعد از اتمام سونوگرافی به طور طبیعی از واژن خارج میشود.
بهترین مرکز برای انجام سونوهیستروگرافی با تزریق داخل رحمی
برای انجام سونوهیستروگرافی با تزریق داخل رحمی بهتر است به مرکزی مراجعه کنید که دارای تجهیزات مدرن و پیشرفتهای باشد. مرکز جام جم شهریار یکی از بهترین و مجهزترین مراکز تصویربرداری است که انواع خدمات از جمله سونوهیستروگرافی با تزریق را بدون نوبت قبلی حتی در روزهای تعطیل به صورت شبانه روزی انجام میدهد تا افراد بتوانند به راحتی خدمات مورد نیاز خود را دریافت کنند. این مرکز دارای کادری حرفهای از رادیولوژیستها و پزشکان است تا خدماتی با کیفیت را برای افراد ارائه دهد.
عوارض سونوهیستروگرافی
سونوهیستروگرافی یک روش ایمن و کمتهاجمی برای بررسی داخل رحم است. اما مانند هر روش پزشکی، ممکن است برخی عوارض خفیف و موقت داشته باشد. خوشبختانه عوارض جدی بسیار نادر هستند. برخی از مهمترین عوارض سونوهیستروگرافی عبارتند از:
| عوارض سونوهیستروگرافی | توضیحات |
| درد یا گرفتگی خفیف شکم | شایعترین عارضه پس از انجام سونوهیستروگرافی است. معمولا شبیه گرفتگیهای قاعدگی خفیف احساس میشود و طی چند ساعت برطرف میشود. |
| ترشحات واژینال یا خروج مایع | پس از تزریق محلول نمکی به داخل رحم، ممکن است مقداری از مایع از واژن به همراه ترشحات شفاف یا کمی خونآلود خارج شود. |
| احساس نفخ یا فشار در لگن | برخی بیماران پس از آزمایش احساس نفخ یا سنگینی خفیف در پایین شکم داشته باشند. |
| عفونت رحمی (عارضه نادر) | احتمال بروز عفونت در رحم بسیار کم است، مخصوصا اگر آزمایش در مرکز تخصصی و با تجهیزات استریل انجام شود. |
| خونریزی یا لکهبینی | در برخی بیماران خونریزی بسیار خفیف و موقتی مشاهده میشود. |
| واکنش حساسیتی | واکنش آلرژیک به محلول سالین یا مواد ضدعفونیکننده در موارد بسیار نادر رخ میدهد. این علائم شامل خارش، سوزش یا التهاب خفیف در واژن است که معمولا به سرعت رفع میشود. |
کلام پایانی
سونوهیستروگرافی با تزریق داخل رحمی یکی از روشهای پیشرفته برای بررسی سلامت رحم است که میتواند پولیپها، فیبرومها، چسبندگیها و ناهنجاریهای ساختاری رحم را با دقت بالا تشخیص دهد. این روش برای زنانی که دچار ناباروری یا خونریزیهای غیرطبیعی رحمی هستند بسیار مناسب است. انجام سونوهیستروگرافی در مرکز تخصصی جام جم شهریار با تجهیزات مدرن باعث میشود که آزمایش با کمترین درد، بیشترین دقت و امنیت کامل همراه باشد. اگر در شهرهای ملارد، قدس، امیریه، وحیدیه، اندیشه و کرج هستید میتوانید برای انجام سونوهیستروگرافی به مرکز جام جم شهریار مراجعه کنید. شما میتوانید بدون دریافت نوبت قبلی این خدمات را در مرکز جام جم انجام دهید.
سوالات متداول
بهترین زمان انجام آزمایش روزهای ۵ تا ۱۰ چرخه قاعدگی است، یعنی بعد از پایان خونریزی و قبل از تخمکگذاری. در این زمان لایه مخاطی نازک است و تصاویر دقیقتری به دست میآید.
معمولا درد آن خفیف و کوتاهمدت شبیه گرفتگی قاعدگی است. در صورت نیاز، پزشک میتواند مسکن سبک قبل از آزمایش توصیه کند.
کل فرآیند بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه طول میکشد و نتایج سونوهیستروگرافی بلافاصله یا ظرف چند روز توسط پزشک بررسی و به بیمار تحویل داده میشود.