سی تی اسکن مغز

سی تی اسکن مغز یکی از دقیق‌ترین روش‌های تصویربرداری پزشکی است که برای بررسی ساختار مغز، تشخیص آسیب‌های مغزی، خونریزی، تومورها و سایر اختلالات عصبی استفاده می‌شود. در مرکز تصویربرداری جام جم شهریار، این خدمت با بهره‌گیری از تجهیزات مدرن و تیمی باتجربه از تکنسین‌ها و رادیولوژیست‌های حرفه‌ای در شهریار ارائه می شود که همراهان عزیز ما در ملارد، قدس، امیریه، وحیدیه، اندیشه و کرج می توانند به راحتی به مرکز دسترسی داشته باشند. اگر پزشک شما انجام سی تی اسکن مغز را تجویز کرده، مرکز جام جم شهریار با استانداردهای روز دنیا، گزینه‌ای مطمئن و در دسترس برای ساکنین این مناطق محسوب می‌شود.

سی تی اسکن مغز چیست؟

یکی از روش‌های تصویربرداری پزشکی پیشرفته که با استفاده از اشعه ایکس و فناوری کامپیوتری، تصاویر دقیقی از ساختار داخلی مغز تهیه می‌کند سی‌ تی‌ اسکن مغز (Brain CT Scan) است. این روش به پزشکان کمک می‌کند تا بتوانند مشکلات و اختلالات مغزی مانند خونریزی، تومور، سکته، آسیب‌دیدگی ناشی از ضربه، التهاب یا ناهنجاری‌های ساختاری را به‌سرعت و با دقت بالا تشخیص دهند. در مقایسه با عکس‌برداری ساده با اشعه X، در سی تی اسکن تصاویر به‌صورت مقطعی (برش‌های نازک) از زوایای مختلف مغز گرفته می‌شود و سپس توسط نرم‌افزارهای تخصصی به تصاویر سه‌بعدی یا دو‌بعدی با وضوح بالا تبدیل می‌شود.

بیشتر بخوانید: سی اسکن شکم و لگن و اندام تحتانی

در چه شرایطی باید سی تی اسکن مغز انجام شود؟

این روش تصویربرداری معمولا زمانی توصیه می‌شود که پزشک بخواهد وضعیت ساختار داخلی مغز را به‌صورت دقیق بررسی کند. این روش، ابزاری سریع و بسیار مفید برای تشخیص فوری اختلالات مغزی، در شرایط اورژانسی است. در ادامه، مهم‌ترین موارد و شرایطی که در آن باید سی‌ تی‌ اسکن مغز انجام شود نوشته شده است که عبارتنداز:

ضربه یا آسیب به سر

اگر فردی دچار ضربه شدید به سر در تصادف رانندگی، سقوط یا ضربه ورزشی شود در این شرایط پزشک برای بررسی احتمال خونریزی، شکستگی جمجمه یا آسیب بافت مغزی، سی‌ تی‌ اسکن مغز را تجویز می‌کند. سی تی اسکن به خوبی می‌تواند هرگونه آسیب یا مشکلی را که در سر و جمجمه به وجود آمده نشان دهد تا پزشک بتواند اقدامات و درمان مناسب را انجام دهد.

سردردهای شدید یا مزمن

در صورتی که بیمار از سردردهای مداوم، شدید یا غیرمعمول شکایت دارد، پزشک ممکن است برای رد احتمال وجود تومور، خونریزی یا التهاب، سی‌ تی‌ اسکن را توصیه کند.د این شرایط اگر مشکل و یا بیماری وجود داشته باشد در تصاویر به خوبی نشان داده می‌شود و پزشک می‌تواند برای درمان برنامه ریزی لازم را انجام دهد.

سکته مغزی (Stroke)

یکی از مهم‌ترین کاربردهای CT اسکن مغز، تشخیص سکته مغزی است. پزشک با کمک سی‌ تی‌ اسکن می‌تواند مشخص کند که سکته از نوع ایسکمیک (انسداد رگ) است یا هموراژیک (خونریزی مغزی). افرادی که با علائم سکته مغزی مراجعه می‌کنند قبل از هر اقدامی برای آن‌ها سی تی اسکن تجویز می‌شود.

تشنج یا حمله صرع (اولین بار یا غیر قابل توضیح)

اگر فردی برای اولین بار دچار تشنج یا علائم تشنجی شود، برای بررسی دلایل زمینه‌ای مثل تومور، آسیب یا ناهنجاری‌های مغز، سی تی اسکن لازم است. دلیل انجام سی تی اسکن این است که در هنگام تشنج آسیبی به سر فرد وارد نشده باشد و یا اگر علت تشنج آسیب مغزی است بتوان برای آن راه حل مناسبی پیدا کرد.

از دست دادن ناگهانی هوشیاری یا گیجی شدید

کاهش سطح هوشیاری، اغما (کما)، یا گیجی شدید می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل جدی در مغز باشد که بررسی سریع با CT اسکن را ضروری می‌کند. برخی از علائم عصبی نگران‌کننده مانند ضعف یا بی‌حسی ناگهانی در دست یا پا، تاری دید یا دوبینی، اختلال در تکلم، سرگیجه شدید و ناپایدار و عدم تعادل در راه رفتن نیاز به انجام سی تی اسکن برای بررسی بیشتر دارد.

بررسی وجود تومور مغزی ی التهاب

اگر پزشک به وجود تومور مغزی مشکوک باشد، از سی‌ تی‌ اسکن برای مشاهده دقیق موقعیت و اندازه توده استفاده می‌شود. البته در برخی موارد، MRI نیز انجام می‌گیرد. در بیماری‌هایی مانند آبسه مغزی، مننژیت، انسفالیت یا سایر عفونت‌های مغزی، CT اسکن می‌تواند به تشخیص یا بررسی پیشرفت بیماری کمک کند.

بررسی وضعیت مغز قبل از جراحی

در برخی از موارد قبل از انجام جراحی‌های مغزی یا جراحی‌های مرتبط با سینوس‌ها یا اعصاب، انجام سی‌ تی‌ اسکن جهت برنامه‌ریزی دقیق لازم است. اگر در منطقه شهریار زندگی می‌کنید، می‌توانید از خدمات سریع، دقیق و استاندارد سی تی اسکن مغز در مرکز تصویربرداری جام جم شهریار بهره‌مند شوید. این مرکز با استفاده از دستگاه‌های پیشرفته و کادر تخصصی، آماده ارائه خدمات تشخیصی در شرایط اورژانسی و غیر اورژانسی است.

نحوه انجام سی تی اسکن مغز 

سی تی اسکن مغز یک روش سریع و بدون درد برای بررسی وضعیت درونی مغز است. این فرایند معمولا در بخش تصویربرداری پزشکی انجام می‌شود و بسته به شرایط بیمار، بین ۵ تا ۱۵ دقیقه زمان می‌برد. پس از مراجعه به مرکز تصویربرداری (مانند مرکز جام جم شهریار)، ابتدا اطلاعات بیمار ثبت شده و در صورت نیاز، فرم‌های رضایت‌نامه برای استفاده از ماده حاجب (در صورت نیاز) امضا می‌شود. تکنسین رادیولوژی درباره مراحل انجام کار، نکات لازم و وضعیت عمومی بیمار (مانند بارداری، دیابت یا بیماری‌های کلیوی) اطلاعات لازم را کسب می کند. بیمار باید هرگونه فلز، زیورآلات، سنجاق، سمعک یا عینک را دربیاورد. در صورت نیاز، گان (لباس مخصوص بیمارستانی) به او داده می‌شود.

سپس بیمار به اتاق سی تی اسکن منتقل می‌شود. بیمار به پشت روی تخت مخصوص دراز می‌کشد. تکنسین سر بیمار را روی بالشتک ثابت می‌کند تا حین تصویربرداری حرکت نکند. حرکت نکردن سر بسیار مهم است چون تصاویر باید با دقت بالا ثبت شوند. در برخی موارد، برای وضوح بیشتر نواحی خاصی از مغز (مثلا عروق خونی یا وجود توده)، از ماده حاجب استفاده می‌شود که به‌صورت تزریق وریدی انجام می‌گیرد. این ماده باعث بهتر دیده شدن ساختارهای داخلی مغز در تصاویر می‌شود. تخت به آرامی داخل حلقه دستگاه (گانتری) حرکت می‌کند. دستگاه در زوایای مختلف از سر بیمار تصویربرداری می‌کند. در طول این مرحله بیمار باید کاملا بی‌حرکت باشد. پس از پایان تصویربرداری، تخت به موقعیت اولیه برمی‌گردد. بیمار می‌تواند لباس‌های خود را بپوشد و در صورت استفاده از ماده حاجب، توصیه می‌شود تا چند ساعت بعد از اسکن، آب بیشتری بنوشد تا ماده از بدن دفع شود.

انواع سی تی اسکن مغز

سی تی اسکن مغز انواع مختلفی دارد که براساس شرایط بیمار و دستور پزشک هر کدام که بهتر و مناسب‌تر باشد برای او انجام می‌شود. برخی از مهم‌ترین انواع سی تی سی اسکن مغز که در مراکز معتبر تصویربرداری انجام می‌شود عبارتنداز:

سی تی اسکن مغز ساده (بدون تزریق)

سی‌تی‌اسکن مغز ساده، نوعی تصویربرداری با اشعه ایکس است که به صورت غیر تهاجمی و بدون نیاز به تزریق ماده حاجب انجام می‌شود. این روش برای بررسی سریع شرایط اورژانسی است. دقت بالا در تشخیص خونریزی یا آسیب‌های واضح و قابل دسترس بودن این نوع از تصویربرداری باعث شده تا مورد استفاده بیشتری قرار بگیرد.

سی تی اسکن مغز با تزریق ماده حاجب (کنتراست)

در سی‌تی‌اسکن با تزریق ماده حاجب، پزشک می‌تواند جزئیات بیشتری از رگ‌های خونی، تومورها یا التهاب‌ها ببیند. این روش برای همه افراد مناسب نیست و بسیاری از بیمارانی که به تزریق ماده حاجب حساسیت دارند پزشک روش بدون تزریق را تجویز می‌کند.

آمادگی قبل از انجام سی تی اسکن مغز

برای اینکه سی تی اسکن مغز با بهترین کیفیت و کمترین ریسک انجام شود، رعایت برخی نکات و آمادگی‌های اولیه بسیار مهم است. این موارد به نوع سی تی اسکن (با یا بدون تزریق ماده حاجب) بستگی دارد. در ادامه می توانید مهم‌ترین نکات و اقدامات قبل از انجام این تصویربرداری را بخوانید:

• اگر قرار است سی تی اسکن مغز با تزریق ماده حاجب انجام شود، معمولا توصیه می‌شود که بیمار حدود ۴ تا ۶ ساعت قبل از انجام اسکن ناشتا
• باشد. نوشیدن آب مجاز است، مگر اینکه پزشک توصیه خاصی کرده باشد.
• قبل از شروع اسکن، حتما پزشک یا مسئول تصویربرداری را از بارداری یا احتمال آن، حساسیت به داروها یا ماده حاجب، ابتلا به بیماری‌های کلیوی یا دیابت، سابقه آسم یا مشکلات تنفسی و مصرف داروهای خاص (مثل متفورمین) مطلع کنید. 
• در بیشتر موارد، داروهای روزانه (مثل داروهای قلب، فشار خون یا تیروئید) را می‌توان با آب مصرف کرد، مگر اینکه پزشک دستور دیگری داده باشد.
• قبل از ورود به اتاق سی تی اسکن، بیمار باید عینک، زیورآلات، گیره مو، دندان مصنوعی، سمعک و هرگونه جسم فلزی را از خود خارج کند. زیرا فلز تصویر اسکن را مخدوش کرده یا باعث بازتاب نامطلوب اشعه شود.
• برای تسریع در روند پذیرش و تفسیر دقیق‌تر تصاویر، بهتر است بیمار سوابق پزشکی مرتبط (مانند MRI یا سی تی اسکن‌های قبلی) را به همراه داشته باشد.
• اگر ماده حاجب تزریق شده باشد، نوشیدن مایعات پس از تصویربرداری کمک می‌کند که ماده حاجب سریع‌تر از بدن دفع شود و احتمال بروز عوارض کاهش یابد.

بهترین مرکز برای انجام سی تی اسکن مغز

بهترین مرکز برای انجام سی تی اسکن مرکزی است که دارای جدیدترین و بروزترین دستگاه‌ها و تجهیزات برای انجام عکسبرداری باشد. همچنین این مراکز باید دارای پزشکان و رادیولوژیست‌های حرفه‌ای و باتجربه‌ای نیز برای انجام سی تی اسکن باشند تا با کمک آن‌ها بتوانند خدمات باکیفیت‌تری را به بیماران ارائه دهند. مرکز تصویربرداری جام جم شهریار یکی از بهترین و مجهزترین مراکز با دسترسی بیماران از ملارد، قدس، امیریه، وحیدیه، اندیشه و کرج است که انواع خدمات سی تی اسکن را بدون نوبت قبلی برای افراد ارائه می‌دهد. 

مزایا و محدودیت‌های سی تی اسکن مغز

برای موارد اورژانسی مانند سکته مغزی، ضربه به سر یا خونریزی داخلی از سی تی اسکن مغز استفاده می‌شود زیرا این روش بسیار سریع انجام می‌شود. این روش می‌تواند جزئیات دقیقی از ساختار مغز، خونریزی‌ها، تومورها، آسیب‌ها یا اختلالات عروقی را نشان دهد و در صورت نیاز، استفاده از ماده حاجب کمک می‌کند تا رگ‌های خونی و توده‌ها با وضوح بیشتری دیده شوند. سی تی اسکن نسبت به MRI در مراکز درمانی بیشتری در دسترس است و زمان نوبت‌دهی آن معمولا کوتاه‌تر است. در بسیاری از مراکز، هزینه سی تی اسکن کمتر از MRI است و بیمه‌ها راحت‌تر آن را پوشش می‌دهند. اما سی تی اسکن با استفاده از اشعه یونیزان (X-ray) انجام می‌شود که قرارگیری مکرر در معرض آن ممکن است خطراتی برای سلامتی داشته باشد. به دلیل استفاده از اشعه، سی تی اسکن برای زنان باردار فقط در مواقع ضروری و با رعایت اقدامات محافظتی خاص انجام می‌شود. همچنین برای بررسی بیماری‌هایی مانند ام‌اس (MS)، صرع یا تومورهای کوچک و عمیق، MRI گزینه دقیق‌تری نسبت به CT محسوب می‌شود.

در مجموع، سی تی اسکن مغز یک ابزار فوق‌العاده سریع و موثر برای تشخیص بسیاری از مشکلات مغزی است. اگرچه محدودیت‌هایی دارد، اما در بسیاری از شرایط به دلیل دقت بالا، زمان کوتاه، و سهولت دسترسی انتخاب اول پزشکان است. در مرکز تصویربرداری جام جم شهریار، این خدمات با جدیدترین دستگاه‌ها و بدون قبلی انجام می‌شود.

تفسیر نتایج سی تی اسکن مغز

تفسیر نتایج سی‌تی‌اسکن (CT Scan) مغز نیاز به بررسی دقیق تصاویر توسط رادیولوژیست دارد. به همین دلیل باید تصاویر به خوبی توسط فرد متخصص بررسی شوند تا اشتباهی در تفسیر و نتیجه آن ایجاد نشود. اگر در آزمایش سی تی اسکن به کلمه نرمال (Normal CT) برخورد کردید یعنی هیچ ناهنجاری مشخصی دیده نشده است و ساختارهای مغزی، بطن‌ها و فضاهای زیرعنکبوتیه طبیعی هستند. آتروفی مغز (Brain Atrophy) یعنی تحلیل رفتن بافت مغز، معمولا در افراد مسن یا مبتلا به آلزایمر نشان داده می‌شود. که در گزارش ممکن است به صورت generalized cerebral atrophy یا cortical/subcortical atrophy ذکر شود. هماتوم یا خونریزی مغزی که نشان دهنده:

• اپیدورال (Epidural Hematoma): خون‌ریزی بین جمجمه و پرده سخت (dura).
• ساب‌دورال (Subdural Hematoma): بین dura و مغز.
• خونریزی داخل مغزی (Intracerebral Hemorrhage): درون بافت مغز.
• ساب‌آراکنوئید (Subarachnoid Hemorrhage): در فضای زیر عنکبوتیه.
• سکته مغزی (Stroke / Infarct
• ایسکمیک (Ischemic): کاهش خون‌رسانی به بخشی از مغز و کاهش تراکم بافت.
• هموراژیک (Hemorrhagic): خونریزی به درون بافت مغز.
• هیدروسفالی (Hydrocephalus): تجمع غیرعادی مایع مغزی-نخاعی در بطن‌ها گشادشدن بطن‌های مغزی.
• توده یا ضایعه فضاگیر (Mass lesion): تومور، آبسه، کیست و غیره که ممکن است با جابه‌جایی ساختارها، ادم اطراف و اثر جرم (mass effect) همراه باشد.
• کلسیفیکاسیون (Calcification): رسوب کلسیم در نواحی مختلف مغز؛ ممکن است نرمال یا پاتولوژیک باشد.

در انتهای گزارش، پزشک معمولا جمع‌بندی انجام می‌دهد که شامل:

Normal brain CT

Evidence of old infarct in left MCA territory

Right frontal subacute subdural hematoma

Marked hydrocephalus suggestive of obstructive type

کلام پایانی

سی‌تی‌اسکن مغز از روش‌های تشخیصی برای بررسی آسیب‌ها، سکته‌ها و بیماری‌های مغزی است که می‌تواند جان و کیفیت زندگی شما را نجات دهد. اگر به دنبال انجام سی‌تی‌اسکن مغز با بالاترین کیفیت و تجهیزات پیشرفته در شهریار هستید، مرکز جام جم شهریار بهترین انتخاب برای شماست. زیرا شما می‌توانید بدون داشتن نوبت قبلی به مرکز مراجعه کرده و انواع سی تی اسکن را با بهترین کیفیت انجام دهید و توسط تیم تخصصی ما با جدید ترین فناوری‌های روز دنیا برای تشخیص دقیق بیماری‌ها انجام دهید. این مرکز با بهترین قیمت انواع خدمات تصویربرداری از جمله سی تی اسکن و ام آر آی و دیگر خدمات را برای افراد به صورت شبانه روزی ارائه می‌دهد.

سوالات متداول