قلب،عضو مهمی در بدن است که کوچکترین اختلال در عملکرد آن میتواند عوارض جدی برای سلامت فرد ایجاد کند. یکی از مهمترین روشهای پیشرفته در تشخیص بیماریهای قلبی، اسکن قلب است. این روش تصویربرداری غیرتهاجمی به پزشکان کمک میکند تا میزان خونرسانی به عضله قلب، گرفتگی عروق کرونر و حتی آسیبهای احتمالی پس از سکته قلبی را با دقت بالا ارزیابی کنند. با پیشرفت تکنولوژی، انجام اسکن قلب با دقت بالا و در کوتاهترین زمان ممکن، به کمک دستگاههای پیشرفته تصویربرداری امکانپذیر شده است.
اگر پزشک برای شما یا یکی از عزیزانتان انجام اسکن قلب را تجویز کرده، پیشنهاد میکنیم از خدمات تخصصی و دقیق مرکز تصویربرداری جام جم شعبه شهریار بهرهمند شوید. حتی افرادی که درمناطق ملارد، قدس، امیریه، وحیدیه، اندیشه و کرج زندگی میکنند میتوانند با بهرهگیری از تجهیزات مدرن، کادر پزشکی مجرب و نوبتدهی سریع از خدمات حرفهای این مرکز استفاده کنند.
اسکن هستهای قلب چیست؟
اسکن قلب (Cardiac Scan) یک روش تصویربرداری پیشرفته و غیرتهاجمی است که برای بررسی عملکرد قلب، جریان خون در عضله قلب و سلامت عروق کرونر استفاده میشود. این روش با کمک فناوریهای نوین مانند اسکن هستهای قلب (MIBI)، سیتی آنژیوگرافی (CTA)، یا MRI قلب انجام میگیرد و میتواند اطلاعات دقیقی درباره وضعیت قلب به پزشک ارائه دهد.
انواع اسکن قلب
برای بررسی سلامت قلب و عروق کرونر، بسته به وضعیت بیمار و تشخیص پزشک، از روشهای مختلف اسکن قلب استفاده میشود. هر کدام از این روشها کاربرد خاص خود را دارند و میتوانند اطلاعات دقیقی در مورد ساختار و عملکرد قلب ارائه دهند. مهمترین انواع اسکن قلب عبارتند از:
اسکن هستهای قلب (MIBI Scan)
اسکن هستهای یا MIBI، یکی از رایجترین روشها برای بررسی میزان خونرسانی به عضله قلب است. در این روش، مقدار کمی ماده رادیواکتیو بیخطر وارد بدن میشود و با کمک دوربین مخصوص (گاما کمرا)، تصاویر دقیقی از عملکرد قلب در شرایط استراحت و فعالیت (استرس) ثبت میگردد. تشخیص نارسایی خونرسانی (ایسکمی)، بررسی آسیبهای ناشی از سکته قلبی و ارزیابی عملکرد پمپاژ قلب (EF) از کاربردهای این روش از اسکن قلب است.
سیتی آنژیوگرافی (CT Angiography)
در این روش، با استفاده از سیتیاسکن پیشرفته و تزریق ماده حاجب، تصاویر دقیقی از عروق کرونر گرفته میشود. CT آنژیوگرافی یک روش غیرتهاجمی برای بررسی گرفتگی یا تنگی رگهای قلبی است. این نوع از اسکن قلب بدون نیاز به بیهوشی یا بستریو با دقت بالا در تشخیص گرفتگیهای کرونر انجام میشود.
اسکن PET قلب
PET Scan قلبی یک روش بسیار دقیق و تخصصی است که بیشتر در مراکز پیشرفته انجام میشود. این روش میتواند جریان خون و متابولیسم سلولی قلب را بررسی کند و برای بیماران با مشکلات پیچیده قلبی کاربرد دارد. این روش باید توسط فردی متخصص و باتجربه انجام شود تا مشکلی در نتایج آن ایجاد نشود.
MRI قلب (Cardiac MRI)
در مواردی که نیاز به بررسی دقیق ساختار قلب، دریچهها یا بافت عضلانی وجود دارد، از MRI قلب استفاده میشود. این روش بدون اشعه و با کمک میدان مغناطیسی عمل میکند و معمولا برای تشخیص بیماریهای مادرزادی قلب، التهاب عضله قلب (میوکاردیت) یا بررسی عملکرد بطنها استفاده میشود.
اسکن استرس (Stress Test Imaging)
در این روش، عملکرد قلب در شرایط استرس (ورزشی یا دارویی) بررسی میشود. بسته به امکانات مرکز، این تست با ECG ساده یا همراه با تصویربرداری (MIBI یا اکو) انجام شود. در مرکز تصویربرداری جام جم شعبه شهریار، امکان انجام انواع اسکنهای قلبی مانند MIBI، CT آنژیوگرافی و تستهای استرس قلبی با دستگاههای مدرن انجام میشود.
بیشتر بخوانید: سی اسکن مغز
چرا پزشکان اسکن قلب را تجویز میکنند؟
یکی از روشهای تشخیصی برای بررسی سلامت قلب و عروق کرونر اسکن قلب است. پزشکان زمانی این روش را تجویز میکنند که نیاز به اطلاعات دقیقتری از عملکرد قلب، میزان خونرسانی، یا احتمال وجود گرفتگی در رگها داشته باشند. در ادامه، به مهمترین دلایلی که پزشکان اسکن قلب را برای بیمار توصیه میکنند، اشاره میکنیم:
- درد قفسه سینه یا علائم مشکوک به بیماری قلبی: اگر فرد دچار درد یا فشار در ناحیه قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق زیاد یا تپش قلب شود، پزشک برای بررسی منبع این علائم، اسکن قلب را تجویز میکند.
- بررسی گرفتگی یا انسداد عروق کرونر: یکی از کاربردهای اصلی اسکن قلب، بهویژه سیتی آنژیوگرافی قلب یا اسکن MIBI، تشخیص گرفتگی و تنگی عروق کرونر است؛ عواملی که میتوانند منجر به سکته قلبی شوند.
- سابقه بیماریهای قلبی یا عوامل خطر بالا: افرادی با سابقه خانوادگی بیماری قلبی، فشار خون بالا، دیابت، چربی خون بالا یا چاقی بیشتر در معرض بیماریهای قلبی هستند و معمولا برای بررسی وضعیت قلب، تحت اسکن قرار میگیرند.
- پیگیری وضعیت بیماران بعد از سکته قلبی یا جراحی قلب: برای بررسی عملکرد قلب بعد از انفارکتوس (سکته قلبی)، عمل جراحی بایپس یا تعبیه استنت، پزشک از اسکن قلب جهت ارزیابی بهبود جریان خون و عملکرد عضله قلب استفاده میکند.
- ارزیابی پیش از جراحیهای بزرگ: در بیمارانی که قرار است تحت عمل جراحی غیرقلبی مهم قرار گیرند (مثل جراحیهای ارتوپدی یا سرطان)، پزشک برای اطمینان از عملکرد مناسب قلب در حین بیهوشی، اسکن قلب را تجویز میکند.
- بررسی کارایی درمانهای قلبی: در برخی موارد، اسکن قلب برای ارزیابی اثر داروها یا درمانهای پزشکی مثل داروهای ضد آنژین یا ضد فشار خون انجام میشود.
نحوه انجام اسکن قلب
قبل از شروع، تکنسین یا پزشک اطلاعات پزشکی شما را مرور میکند و اگر نیاز به تزریق ماده حاجب یا رادیواکتیو باشد، درباره آن توضیح میدهد. همچنین از شما خواسته میشود تا اشیای فلزی خود را درآورید و لباس مخصوص عکسبرداری را بپوشید. بیمار روی تخت دستگاه اسکن قرار میگیرید و باید در طول انجام اسکن کاملا بیحرکت باشد تا تصاویر واضح و دقیقی ثبت شوند. در بسیاری از اسکنهای قلب، برای بهتر دیده شدن عروق یا بافتهای قلب، ماده حاجب (کنتراست) یا مواد رادیواکتیو تزریق میشود. این مواد بیخطر هستند و توسط تیم پزشکی کنترل میشوند.
در سیتی اسکن قلب، دستگاه دور بدن شما میچرخد و تصاویر چند بعدی از قلب و عروق میگیرد. در اسکن هستهای قلب، دوربین گاما تصاویر از تابش ماده رادیواکتیو داخل بدن را ثبت میکند و در MRI قلب، بیمار در دستگاهی قرار میگیرد که با استفاده از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی تصاویر دقیقی را ثبت میکند. پس از پایان اسکن، تصاویر به پزشک متخصص قلب و عروق ارسال میشود تا بررسی و تفسیر شود. معمولا نتایج طی چند روز به شما ارائه میگردد.
مزایای اسکن قلب
در سالهای اخیر با پیشرفت فناوریهای تصویربرداری، اسکن قلب به ابزاری مهم و ضروری برای پزشکان تبدیل شده است. انجام اسکن قلب مزایای متعددی دارد که شامل:
- اسکن قلب میتواند بهسرعت انسداد یا تنگی عروق کرونر، مشکلات عملکردی عضله قلب و آسیبهای ناشی از سکته قلبی را شناسایی کند. این دقت بالا به پزشکان کمک میکند تا درمان مناسب و به موقع را آغاز کنند.
- بسیاری از انواع اسکن قلب مانند CT آنژیوگرافی یا اسکن هستهای به صورت غیرتهاجمی انجام میشوند و نیازی به عمل جراحی یا وارد کردن ابزارهای تهاجمی به بدن ندارند، بنابراین ریسک کمتری برای بیمار دارند.
- با انجام اسکن در دو حالت استراحت و استرس (ورزشی یا دارویی)، پزشک میتواند عملکرد قلب را در شرایط مختلف بررسی کرده و مشکلات احتمالی را بهتر تشخیص دهد.
- این روش به پزشک کمک میکند تا بعد از انجام درمانهایی مانند جراحی، تعبیه استنت یا دارودرمانی، وضعیت بهبودی بیمار را پیگیری کند و در صورت نیاز تغییرات درمانی را اعمال نماید.
- با استفاده از اسکن قلب، در بسیاری از موارد میتوان از انجام روشهای تهاجمیتر مانند آنژیوگرافی معمولی اجتناب کرد، مگر در موارد ضروری که نیاز به مداخله درمانی مستقیم باشد.
- اطلاعات کامل و تصویری که اسکن قلب فراهم میکند، به پزشکان امکان میدهد تصمیمات درمانی بهتری اتخاذ کنند و برنامهریزی دقیقتری برای مراقبتهای بعدی داشته باشند.
چه مرکزی را برای انجام اسکن قلب انتخاب کنیم؟
برای انجام اسکن قلب باید مرکزی را انتخاب کنید که دارای تجهیزات مدرن و به روز باشد. زیرا این موضوع در نتایج بهتر و همچنین کیفیت تصاویر میتواند تاثیر بسیار زیادی داشته باشد. مرکزی که بدون نوبت و در هر ساعت از شبانه روز بتوان برای برای انجام خدمات به آن مراجعه کرد از مهمترین ویژگیهای یک مرکز تصویربرداری حرفهای است. مرکز جام جم در در منطقه شهریار یکی از مجهیزترین مراکز انجام اسکن قلب است که میتوانید انواع اسکن را در هر ساعت از شبانه روز حتی ایام تعطیل در جام جم شهریار انجام دهید.
اقدامات قبل از انجام اسکن قلب
برای اینکه اسکن قلب با دقت بالا و بدون مشکل انجام شود، رعایت چند نکته و آمادهسازی قبل از انجام اسکن بسیار مهم است. این اقدامات به بهبود کیفیت تصاویر و افزایش ایمنی بیمار کمک میکنند. قبل از انجام اسکن، حتما با پزشک خود مشورت کنید و سوابق پزشکی، داروهایی که مصرف میکنید، و حساسیتهای احتمالی را به اطلاع وی برسانید. اقدامات قبل از انجام اسکن عبارتند از:
- بهتر است ۴ تا ۶ ساعت قبل از اسکن چیزی نخورید و ناشتا باشید. این موضوع در اسکنهایی که نیاز به تزریق ماده حاجب دارند، اهمیت دارد.
- برای انجام اسکن، بهتر است لباس راحت و بدون زیپ، دکمه یا قطعات فلزی بپوشید تا تصاویر به بهترین نحو ثبت شوند و تجهیزات اسکن به درستی کار کنند.
- اگر باردار هستید حتما به پزشک و تکنسین اسکن اطلاع دهید. همچنین اگر مشکلات کلیوی دارید، حتما این موضوع را مطرح کنید، چراکه در برخی اسکنها از ماده حاجب استفاده میشود که برای کلیهها مضر است.
- در روز انجام اسکن و حداقل چند ساعت قبل از آن، از مصرف کافئین، نوشابههای گازدار و دخانیات خودداری کنید، زیرا این موارد میتوانند بر نتایج تست استرس قلب تاثیر بگذارند.
عوارض و خطرات اسکن قلب
این روش معمولا ایمن است و خطر و عوارضی را به همراه ندارد. با این حال، بسته به نوع اسکن قلبی که انجام میشود، ممکن است برای برخی عوارض یا خطرات جزئی وجود داشته باشد. عوارض اسکن قلب موارد زیر را شامل می شود:
| عوارض اسکن قلب | توضیحات |
| اشعه ایکس | برخی روشهای اسکن قلب مثل سیتی اسکن و اسکن هستهای از پرتوهای اشعه ایکس استفاده میکنند که مقدار آن معمولا بسیار کم و ایمن است، اما در صورت تکرار زیاد ممکن است خطرات اندکی داشته باشد. |
| عوارض ناشی از تست استرس قلبی | در صورتی که اسکن قلب همراه با تست استرس (ورزشی یا دارویی) انجام شود، عوارضی مانند تپش قلب شدید، فشار خون بالا یا پایین، سرگیجه یا در موارد نادر مشکلات جدیتر ایجاد شود. |
| احتمال اضطراب یا استرس | برخی بیماران در زمان انجام اسکن به دلیل فضای دستگاه یا نگرانی از نتیجه دچار اضطراب میشوند. |
| عوارض ناشی از مواد حاجب و رادیواکتیو | در سیتی آنژیوگرافی معمولا ماده حاجب (کنتراست) تزریق میشود که در برخی افراد باعث واکنشهای حساسیتی خفیف مانند خارش، جوش یا تورم شود. بیماران با سابقه حساسیت به مواد حاجب یا مشکلات کلیوی باید حتماً پزشک را مطلع کنند. |
کلام پایانی
اسکن قلب ابزاری دقیق است برای تشخیص زودهنگام و مدیریت بیماریهای قلبی، که با کمک آن میتوان جان بسیاری از افراد را نجات داد. انجام به موقع و دقیق این آزمایش، زمینهساز درمان موفق و پیشگیری از عوارض جدی قلبی خواهد بود. در مرکز تخصصی تصویربرداری جام جم شهریار، با بهرهگیری از جدیدترین فناوریها و تیم متخصص، بهترین و دقیقترین خدمات اسکن قلب را به شما ارائه میدهیم. اگر به دنبال بررسی سلامت قلب خود هستید، همین امروز به این مرکز مراجعه کنید و اسکن قلب خود را انجام دهید.
سوالات متداول
معمولا نتایج بعد از چند روز آماده میشود و توسط پزشک متخصص بررسی و تفسیر میگردد.
مرکز جام جم شهریار با دستگاههای پیشرفته و تیم متخصص، اسکن قلب را با بالاترین دقت و ایمنی انجام میدهد تا بهترین تشخیص و مراقبت را برای شما فراهم کند.
بله، اسکن قلب برای کودکان، بزرگسالان و سالمندان قابل انجام است، البته نوع اسکن و میزان دوز ماده حاجب بسته به سن و وضعیت فرد تنظیم میشود.