دستگاه گوارش که وظیفهی جذب مواد مغذی و دفع مواد زائد را بر عهده دارد یکی از اعضای مهم در بدن است. هرگونه اختلال یا خونریزی در این سیستم میتواند نشانهای از بیماریهای جدی مانند زخم معده، پولیپ، سرطان یا التهابهای شدید باشد. به همین دلیل، تشخیص سریع و دقیق این اختلالات نقش مهمی در حفظ سلامت و درمان موفق دارد. یکی از روشهای نوین، دقیق و غیرتهاجمی در شناسایی مشکلات گوارشی، بهویژه تشخیص محل دقیق خونریزی داخلی، استفاده از اسکن دستگاه گوارش (Scintigraphy) با تکنولوژی پزشکی هستهای است. در مرکز تخصصی تصویربرداری جام جم شهریار، این خدمات با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته و تیم پزشکی باتجربه، با بالاترین دقت انجام میشود. اگر به دنبال تشخیص سریع، بیخطر و بدون درد برای مشکلات گوارشی هستید، ما در مرکز جام جم شهریار آمادهایم تا مسیر درمان را برای شما هموار کنیم.
خونریزی دستگاه گوارش چیست؟
خونریزی دستگاه گوارش به از دست دادن خون از دهان و مری گرفته تا معده، روده کوچک، روده بزرگ و راستروده (رکتوم) گفته میشود. این خونریزی میتواند خفیف، مزمن و تدریجی باشد یا به صورت حاد و ناگهانی رخ دهد. خونریزی گوارشی میتواند آشکار باشد (مثل استفراغ خونی یا مدفوع سیاه) یا پنهان (که فقط با آزمایش خون یا اسکن قابل شناسایی است). بسته به محل خونریزی، آن را به دو نوع فوقانی و تحتانی تقسیم میکنند.
اسکن خونریزی دستگاه گوارش چیست؟
اسکن خونریزی دستگاه گوارش (Gastrointestinal Bleeding Scan) یکی از انواع اسکنهای پزشکی هستهای است که برای شناسایی محل دقیق خونریزی در مسیر دستگاه گوارش استفاده میشود. این روش، در مواردی که منبع خونریزی مشخص نیست یا بیمار شرایط انجام آندوسکوپی را ندارد، بسیار موثر و نجاتدهنده است. در این روش، مقدار کمی از یک ماده رادیواکتیو (رادیودارو) به بیمار تزریق میشود که معمولا به گلبولهای قرمز خون متصل میگردد.
نحوه انجام اسکن خونریزی گوارشی
برای انجام این روش از بیمار مقدار کمی خون گرفته میشود تا گلبولهای قرمز خون جدا شوند. این سلولها در آزمایشگاه با یک ماده رادیواکتیو بیخطر ترکیب شده و مجدد به بدن بیمار تزریق میشوند. این گلبولها بهطور طبیعی در جریان خون حرکت کرده و در صورت وجود خونریزی، از محل آسیبدیده نشت میکنند. سپس بیمار روی تخت مخصوص دراز میکشد و دوربین گاما از بالا شروع به ثبت تصاویر میکند. تصاویر بهصورت متوالی در فواصل زمانی مشخص (مثلا هر 5 تا 10 دقیقه) گرفته میشوند تا گلبولهای قرمز از رگها مشاهده شوند. تصویربرداری بین 1 تا 2 ساعت طول میکشد. در برخی موارد، تصویربرداریهای تکمیلی تا 24 ساعت بعد نیز انجام میشود. متخصص تصاویر را تحلیل میکند تا محل دقیق خونریزی مشخص شود. این نتایج به پزشک معالج شما داده میشوند تا دربارهی ادامه درمان (دارویی، جراحی یا آندوسکوپی) تصمیمگیری کند.
بیشتر بخوانید: اسکن استخوان
انواع اسکن دستگاه گوارش در مرکز شهریار
تصویربرداری و اسکن از دستگاه گوارش نقش کلیدی در تشخیص دقیق بیماریهای گوارشی مانند خونریزی، تومور، انسداد و التهاب دارد. بسته به نوع مشکل و ناحیه مورد بررسی، از روشهای مختلف اسکن استفاده میشود. در ادامه با انواع رایج اسکن دستگاه گوارش آشنا میشوید که شامل:
اسکن گوارشی با تکنسیم (Gastric Emptying Scan)
این روش برای بررسی سرعت و عملکرد تخلیه معده کاربرد دارد. این آزمایش معمولا برای تشخیص بیماریهایی مانند گاستروپارزی (تخلیه آهسته معده) یا تخلیه سریع غیرطبیعی معده استفاده میشود. در این روش، پزشک میتواند با دقت بررسی کند که غذای مصرفشده با چه سرعتی از معده به روده منتقل میشود. پزشک این اسکن را برای بیمارانی که علائم زیر دارند تجویز خواهد کرد:
- احساس سیری زودرس.
- تهوع و استفراغ مکرر.
- نفخ و درد شکمی پس از غذا.
- کاهش وزن بدون دلیل.
- دیابت کنترلنشده (که میتواند موجب گاستروپارزی شود).
اسکن التهاب روده (White Blood Cell Scan)
اسکن التهاب روده یا White Blood Cell Scan (WBC Scan) یکی از روشهای تصویربرداری پزشکی هستهای است که برای شناسایی نواحی التهاب فعال در روده استفاده میشود. در این روش، از گلبولهای سفید نشاندار شده با مواد رادیواکتیو استفاده میشود تا تجمع این سلولها در نواحی ملتهب دستگاه گوارش قابل مشاهده باشند. این اسکن معمولا برای کمک به تشخیص یا پیگیری بیماریهای التهابی روده مانند کولیت اولسراتیو (Ulcerative Colitis)، بیماری کرون (Crohn’s Disease) و آبسهها و عفونتهای شکمی یا لگنی تجویز میشود.
اسکن جذب و جذب مجدد روده (SeHCAT Scan یا Bile Salt Absorption Scan)
اسکن SeHCAT یا Bile Salt Absorption Scan برای بررسی اختلال در جذب نمکهای صفراوی در روده کوچک کاربرد دارد. این اسکن بیشتر برای بیمارانی انجام میشود که دچار اسهال مزمن با علت نامشخص هستند. در این روش بیمار یک کپسول کوچک حاوی ماده رادیواکتیو بیخطر (معمولا SeHCAT - مشتق رادیواکتیو از اسید صفراوی) را میبلعد. این ماده دقیقا مانند نمک صفراوی طبیعی عمل میکند. چند ساعت پس از مصرف کپسول، تصویربرداری با دوربین گاما از شکم بیمار انجام میشود تا میزان جذب ماده در بدن مشخص شود. پس از ۷ روز، تصویربرداری مجدد انجام میشود تا بررسی شود که چه مقدار از ماده در بدن باقی مانده و چه مقدار از طریق مدفوع دفع شده است.
اسکن PET یا PET/CT برای تومورهای گوارشی
اسکن PET یا ترکیب آن با سیتیاسکن (PET/CT) یکی از پیشرفتهترین روشهای تصویربرداری پزشکی است که برای تشخیص، مرحلهبندی و پیگیری درمان تومورهای گوارشی بهکار میرود. این روش با ترکیب تصاویر متابولیک و آناتومیکی، تصویری بسیار دقیق از وضعیت سلولهای سرطانی ارائه میدهد. در PET/CT، این دو تکنولوژی با هم ترکیب شدهاند تا پزشک بتواند مکان دقیق تومور را شناسایی کند و شدت فعالیت سلولهای سرطانی را بسنجد.
مزایای اسکن خونریزی دستگاه گوارش
اسکن خونریزی دستگاه گوارش به پزشکان کمک بسیار زیادی در تشخیص و شناسایی بیماریها میکند. این روش زمانی کاربرد دارد که سایر روشهای تشخیصی مانند آندوسکوپی یا کولونوسکوپی، قادر به شناسایی منبع خونریزی نباشند. در ادامه با مهمترین مزایای این اسکن آشنا خواهید شد که شامل:
- تشخیص محل دقیق خونریزی: این اسکن با استفاده از ردیابی گلبولهای قرمز نشاندار، محل دقیق خونریزی را حتی در حجمهای بسیار کم شناسایی میکند. این دقت بالا در تعیین محل نشت خون، در تصمیمگیری سریع درمانی بسیار مؤثر است.
- مناسب برای بیماران ناپایدار یا پرخطر: برخلاف روشهای تهاجمی مانند آندوسکوپی، این اسکن بدون نیاز به بیهوشی یا آمادگی خاص انجام میشود و برای بیمارانی که شرایط جسمی خوبی ندارند یا در وضعیت اورژانسی هستند، گزینهای ایمن و مطمئن محسوب میشود.
- غیرتهاجمی و بدون درد: فرآیند اسکن کاملا غیرتهاجمی است؛ فقط یک تزریق ساده برای ورود رادیودارو انجام میشود و باقی مراحل شامل تصویربرداری با دوربین گاما است که برای بیمار ناراحتی ایجاد نمیکند.
- امکان تشخیص خونریزیهای متناوب یا پنهان: این اسکن میتواند حتی خونریزیهایی را که به صورت متناوب یا پنهان اتفاق میافتند و در دیگر روشها دیده نمیشوند، شناسایی کند. به همین دلیل در مواردی که بیمار علائم دارد اما منبع خونریزی مشخص نیست، بسیار کارآمد است.
- کاهش نیاز به آزمایشهای تکراری: با ارائه تصویری واضح و دقیق از محل خونریزی، این اسکن میتواند نیاز به انجام چندین آزمایش دیگر را از بین ببرد و مسیر درمان را کوتاهتر کند.
- کمک به تصمیمگیری سریعتر برای درمان: دانستن محل دقیق خونریزی به پزشکان این امکان را میدهد که تصمیم بگیرند آیا بیمار نیاز به جراحی دارد، آیا دارودرمانی کافی است یا آیا باید روشهای تصویربرداری تکمیلی انجام شود.
بیشتر بخوانید: سی تی اسکن آنژیوگرافی شکم و لگن و اندام تحتانی
بهترین مرکز انجام اسکن خونریزی دستگاه گوارش در شهریار
برای انجام اسکن دستگاه گوارش باید به مرکزی مراجعه کنید که دارای تجهیزات پیشرفتهای باشد تا بتوانید نتایج بهتر و باکیفیتتری از اسکن به دست آورید. مرکز جام جم شهریار یکی از بهترین مراکز در این منطقه است که میتوانید انواع اسکن از جمله اسکن خونریزی دستگاه گوارش با بهترین کیفیت و بدون نوبت قبلی در هر ساعت از شبانه روز انجام دهید. همچنین افرادی که در اندیشه، ملارد، کرج، قدس، اندیشه، امیریه و وحیدیه هستند نیز میتوانند برای گرفتن خدمات تصویربرداری به این مرکز مراجعه کنند.
کلام پایانی
خونریزی دستگاه گوارش میتواند نشانهای از مشکلات پنهان و گاه خطرناک باشد. اما خوشبختانه با استفاده از اسکن پزشکی هستهای، تشخیص محل دقیق خونریزی با دقت، سرعت و بدون درد امکانپذیر است. اگر دچار علائمی مانند ضعف ناگهانی، مدفوع تیره یا کاهش هموگلوبین هستید. تاخیر در تشخیص میتواند عوارض جدی به همراه داشته باشد. در مرکز تصویربرداری جام جم شهریار، خدمات تخصصی اسکن خونریزی گوارش با استفاده از تجهیزات پیشرفته پزشکی هستهای و تحت نظر پزشکان باتجربه انجام میشود. تشخیص دقیق، گام اول درمان موفق است. برای رزرو نوبت، مشاوره رایگان یا دریافت اطلاعات بیشتر همین حالا با ما تماس بگیرید.
سوالات متداول
خیر، مقدار ماده رادیواکتیو بسیار کم است و روش کاملا ایمن و غیرتهاجمی محسوب میشود.
مدت زمان اسکن معمولا بین ۱ تا ۲ ساعت است و گاهی ممکن است تصاویر در چند مرحله گرفته شوند.
این اسکن برای بیمارانی که خونریزی گوارشی دارند و منبع خونریزی با روشهای معمول مشخص نیست، بسیار مناسب است.