در دنیای امروز، تشخیص دقیق و سریع بیماریها نقش بسیار مهمی در روند درمان دارد. سیتی اسکن به عنوان یکی از پیشرفتهترین روشهای تصویربرداری پزشکی، امکان بررسی دقیق ساختارهای داخلی بدن را فراهم میکند. این روش به دو صورت با تزریق ماده حاجب و بدون تزریق انجام میشود که هر کدام کاربردها و مزایای خاص خود را دارند. انتخاب نوع مناسب سیتی اسکن بستگی به نوع بیماری، وضعیت بیمار و تشخیص پزشک دارد. اگر به دنبال انجام سیتی اسکن دقیق و مطمئن در محیطی مجهز و با کادری حرفهای هستید، مرکز جام جم شهریار با بهرهگیری از فناوریهای روز دنیا و تیمی متخصص، آماده ارائه بهترین خدمات تصویربرداری به شماست. ما در جام جم شهریار، با دقت و تخصص، شما را در مسیر تشخیص صحیح و درمان موثر همراهی میکنیم.
تفاوتهای مهم سیتی اسکن با تزریق و بدون تزریق چیست؟
سیتی اسکن با تزریق و بدون تزریق هر دو روش تصویربرداری پرکاربردی هستند که برای تشخیص و بررسی بیماریها و مشکلات مختلف در اندامهای بدن مورد استفاده قرار میگیرند. بسته به نوع بیماری و ناحیه مورد بررسی، ممکن است نتایج حاصل از این دو روش مشابه یا متفاوت باشند. در ادامه به بعضی از تفاوتهای اصلی بین سیتی اسکن با تزریق و بدون تزریق اشاره کردهایم:
استفاده از ماده حاجب (کنتراست)
در سی تی اسکن با تزریق، ماده حاجب (معمولا حاوی ید) به داخل رگ تزریق میشود تا عروق خونی، بافتها و اندامها بهتر دیده شوند. اما در اسکن بدون تزریق، هیچ مادهای به بدن تزریق نمیشود و تصویربرداری بر اساس تفاوت طبیعی بافتها انجام میشود.
کاربردها
سیتی اسکن با تزریق برای بررسی دقیقتر تومورها، التهابها، عفونتها و وضعیت رگهای خونی بکار میرود. این روش با استفاده از ماده حاجب، امکان مشاهده بهتر بافتهای نرم و نواحی مشکوک را برای پزشک فراهم میکند. در مقابل، سیتی اسکن بدون تزریق، بیشتر برای ارزیابی شکستگیها، خونریزیهای داخلی، ساختارهای استخوانی و برخی اندامها مورد استفاده قرار میگیرد، جایی که نیاز به تشخیص جزئیات بافت نرم کمتر است.
مدت زمان انجام
سیتی اسکن با تزریق مدت زمان بیشتری نسبت به نوع بدون تزریق دارد، زیرا شامل مراحل آمادهسازی و تزریق ماده حاجب است. در مقابل، سیتی اسکن بدون تزریق سریعتر انجام میشود و روند تصویربرداری در زمان کوتاهتری به پایان میرسد. انتخاب نوع مناسب سیتی اسکن باید بر اساس تشخیص پزشک و شرایط بالینی بیمار صورت گیرد.
عوارض و محدودیتها
در سیتی اسکن با تزریق، احتمال بروز حساسیت یا واکنش آلرژیک به ماده حاجب وجود دارد؛ به همین دلیل، افرادی که سابقه آلرژی، بیماریهای کلیوی یا مشکلات زمینهای دیگر دارند، باید با دقت و تحت نظر پزشک اقدام به انجام این نوع تصویربرداری کنند. در حالی که، سیتی اسکن بدون تزریق معمولا عوارض خاصی ندارد و از نظر ایمنی برای بیشتر افراد گزینهای مناسبتر بهشمار میآید.
کیفیت تصویر و دقت تشخیص
در تصویربرداری سیتی اسکن با تزریق، تصاویر حاصل، وضوح و جزئیات بالاتری دارند، به خصوص در بررسی ضایعات بافت نرم و عروق خونی. استفاده از ماده حاجب باعث تمایز بهتر بین ساختارهای داخلی بدن میشود و دقت تشخیص را افزایش میدهد. در مقابل، سیتی اسکن بدون ماده حاجب تصاویر پایهایتری ارائه میدهد و ممکن است برخی جزئیات ظریف به خوبی قابل مشاهده نباشند. به همین دلیل، در مواردی که نیاز به بررسی دقیقتر وجود دارد، نوع با تزریق ترجیح داده میشود.
مزایای سی تی اسکن بدون تزریق در شهریار
در این روش، نیازی به تزریق ماده حاجب وجود ندارد، به همین دلیل برای افرادی که دچار حساسیت، مشکلات کلیوی یا در دوران بارداری هستند، گزینهای ایمنتر به شمار میآید. عدم استفاده از ماده حاجب، خطر بروز واکنشهای آلرژیک و سایر عوارض مرتبط را به حداقل میرساند. همچنین، سیتی اسکن بدون تزریق، سریعتر انجام میشود، زیرا مرحله آمادهسازی برای تزریق حذف شده است. از نظر اقتصادی نیز، این نوع تصویربرداری به دلیل مراحل کمتر و عدم استفاده از مواد اضافی، هزینه کمتری نسبت به نوع با تزریق آن دارد.
بیشتر بخوانید: سی اسکن مغز
معایب سی تی اسکن بدون تزریق
با وجود مزایای متعدد، سیتی اسکن بدون تزریق محدودیتهایی دارد که میتواند دقت تشخیص را در برخی موارد کاهش دهد. به همین دلیل، در بسیاری از شرایط بالینی، پزشکان ترجیح میدهند از نوع با تزریق استفاده کنند. مهمترین معایب سیتی اسکن بدون تزریق عبارتاند از:
- کاهش دقت در تشخیص بعضی از بیماریها: بدون استفاده از ماده حاجب، بعضی ساختارهای نرم مانند تومورها، التهابها یا عروق خونی ممکن است به خوبی دیده نشوند و تشخیص دقیق دشوارتر شود.
- عدم امکان تفکیک بهتر بافتها: ماده حاجب به تمایز بهتر بافتهای مختلف کمک میکند؛ در نبود آن، احتمال دارد تصاویر، جزئیات کافی برای تشخیص دقیق ارائه ندهند.
- محدودیت در ارزیابی بیماریهای عروقی: برای بررسی انسداد یا ناهنجاریهای عروق خونی، سیتی اسکن بدون تزریق کاربرد محدودی دارد.
- نیاز به روشهای تکمیلی: در موارد مشکوک یا پیچیده، معمولا نیاز به انجام سیتی اسکن با تزریق یا روشهای تصویربرداری دیگر مانند MRI یا آنژیوگرافی وجود دارد.
چه زمانی به سیتی اسکن با تزریق نیاز است؟
در بسیاری از موارد، پزشک انجام سیتی اسکن با تزریق را ضروری میداند، زیرا این روش با استفاده از ماده حاجب امکان مشاهده دقیقتر و شفافتر ساختارهای داخلی بدن را فراهم میکند. این دقت بالاتر در تصویربرداری، به تشخیص بهتر بیماری و انتخاب روش درمان موثرتر کمک میکند. برخی از مهمترین مواردی که نیاز به سیتی اسکن با تزریق وجود دارد، عبارتاند از:
- تفکیک دقیق تومورها از بافتهای سالم: ماده حاجب با افزایش کنتراست، امکان مشاهده دقیقتر اندازه، شکل و مرزهای تومور را فراهم میکند.
- ارزیابی مشکلات عروقی: در بررسی بیماریهایی مانند آنوریسم، ترومبوز یا انسداد عروق خونی، استفاده از ماده حاجب ضروری است تا ساختار رگها با جزئیات بیشتری دیده شود.
- تشخیص نواحی عفونی یا التهابی: تزریق ماده حاجب باعث میشود نواحی دچار التهاب یا عفونت در تصاویر واضحتر و دقیقتر نمایان شوند.
- بررسی صدمات شدید: در آسیبهای شدید به سر یا سایر اندامها، به خصوص در مواردی که احتمال آسیب به عروق یا بافتهای نرم وجود دارد، این روش اطلاعات تشخیصی دقیقتری ارائه میدهد.
- پیگیری درمان تومورها یا ضایعات: برای بررسی اثربخشی درمانهایی مانند شیمیدرمانی یا پرتودرمانی، سیتی اسکن با تزریق امکان مشاهده تغییرات در بافتها را فراهم میسازد.
- بیماریهای عروقی مهم و حیاتی: در مواردی مانند سکته مغزی، انسداد عروق کرونری و سایر اختلالات عروقی حیاتی، این روش به عنوان یک ابزار کلیدی در تشخیص سریع و دقیق کاربرد دارد.
بیشتر بخوانید: اسکن هستهای قلب
روش انجام سیتی اسکن با تزریق
قبل از انجام سیتی اسکن با تزریق، پزشک یا تکنسین اطلاعات پزشکی بیمار را بررسی میکند؛ از جمله سابقه حساسیت، مشکلات کلیوی و داروهای مصرفی. در برخی موارد، ممکن است از بیمار خواسته شود چند ساعت قبل از اسکن ناشتا باشد. برای تزریق ماده حاجب، یک سوزن نازک (کاتتر) در ورید دست یا بازو قرار داده میشود. بیمار به پشت روی تخت دستگاه دراز میکشد و در موقعیت مناسب قرار میگیرد. برای جلوگیری از حرکت و بدستآوردن تصاویر دقیق، ممکن است از کمربند یا پشتیهای مخصوص استفاده شود. در حین اسکن یا اندکی قبل از آن، ماده حاجب به آرامی و به صورت کنترلشده تزریق میشود. این ماده کمک میکند تا برخی ساختارها، به خصوص عروق و بافتهای نرم، در تصاویر با وضوح بیشتری دیده شوند. پس از تزریق، تخت به آرامی وارد دستگاه سیتی اسکن میشود و دستگاه با استفاده از اشعه ایکس، از زوایای مختلف تصویربرداری میکند. در طول فرآیند، بیمار باید تا حد امکان بیحرکت باقی بماند تا تصاویر واضح و دقیق به دست آیند. پس از پایان اسکن، سوزن از رگ خارج میشود و بیمار میتواند بلافاصله به فعالیتهای روزمره خود بازگردد. توصیه میشود پس از اسکن، بیمار مایعات بیشتری مصرف کند تا ماده حاجب سریعتر از بدن دفع شود.
عوارض احتمالی استفاده از ماده حاجب در سیتی اسکن
استفاده از ماده حاجب در سیتی اسکن برای بعضی افراد میتواند خطراتی به همراه داشته باشد، بنابراین قبل از انجام این روش لازم است حتما با پزشک متخصص مشورت شود. از مهمترین عوارض احتمالی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
| عوارض استفاده از ماده حاجب در سی تی اسکن | توضیحات |
| واکنشهای آلرژیک | بعضی از بیماران ممکن است حساسیتهای خفیفی مانند خارش، کهیر، قرمزی پوست یا تورم را تجربه کنند. در موارد نادر، واکنشهای شدیدتری مانند تنگی نفس یا شوک آنافیلاکسی نیز ممکن است بروز کند که نیازمند مداخله فوری پزشکی است. |
| مشکلات کلیوی | ماده حاجب میتواند برای افرادی که دچار نارسایی یا مشکلات کلیوی هستند مضر باشد و ممکن است عملکرد کلیهها را تشدید کند. بنابراین افراد با سابقه بیماری کلیوی باید با احتیاط و تحتنظر پزشک این آزمایش را انجام دهند. |
| حساسیت به ید | بسیاری از مواد حاجب حاوی ید هستند؛ افرادی که به ید حساسیت دارند باید حتما قبل از انجام سیتی اسکن پزشک خود را مطلع کنند. |
| احساس گرما یا طعم فلزی | برخی بیماران هنگام تزریق ماده حاجب ممکن است احساس گرما یا طعم فلزی در دهان خود داشته باشند که این موضوع موقتی و بیخطر است. |
| عوارض نادر | آسیب به رگهای خونی محل تزریق یا بروز مشکلات قلبی از عوارض بسیار نادر استفاده از ماده حاجب است، اما در موارد خاص میتواند رخ دهد. |
بیشتر بخوانید: انواع تصویربرداری رادیولوژی
چه کسانی نباید از سیتی اسکن با تزریق استفاده کنند؟
استفاده از سیتی اسکن با تزریق ماده حاجب برای بسیاری از بیماران روش ایمن و موثری است، اما در برخی شرایط خاص، این روش میتواند با خطراتی همراه باشد و یا حتی به کلی توصیه نشود. بنابراین، قبل از انجام این نوع تصویربرداری، بررسی دقیق سابقه پزشکی و وضعیت سلامت بیمار توسط پزشک بسیار مهم است تا از بروز عوارض احتمالی جلوگیری شود. بعضی از افراد به دلایل پزشکی خاص باید از سیتی اسکن با تزریق پرهیز کنند یا در صورت ضرورت، تحت نظارت دقیق و اقدامات احتیاطی ویژه قرار گیرند. مهمترین گروههای افرادی که باید در استفاده از سیتی اسکن با تزریق ماده حاجب دقت کنند، عبارتاند از:
- کسانی که قبلا به ماده حاجب یا مواد حاوی ید واکنش آلرژیک جدی نشان دادهاند، باید از این روش خودداری کنند یا تنها تحت نظر پزشک متخصص اقدام به انجام آن نمایند.
- افرادی که دچار نارسایی کلیه یا اختلالات شدید کلیوی هستند، ممکن است نتوانند ماده حاجب را به خوبی دفع کنند و این موضوع میتواند به آسیب بیشتر کلیهها منجر شود.
- مصرف ماده حاجب در دوران بارداری باید در شرایط ضرورت بسیار بالا و با توجه کامل به منافع و خطرات احتمالی انجام شود، زیرا احتمال اثرات منفی روی جنین وجود دارد.
- ماده حاجب میتواند عملکرد غده تیروئید را تحت تاثیر قرار دهد، لذا این گروه از بیماران باید با احتیاط و پس از مشورت کامل با پزشک اقدام کنند.
- برخی بیماران قلبی ممکن است به دلیل واکنشهای نامطلوب به ماده حاجب نیازمند مراقبتهای ویژه و تحت نظر دقیق پزشک باشند.
کلام پایانی
سیتی اسکن، چه با تزریق ماده حاجب و چه بدون آن، یکی از پیشرفتهترین و موثرترین روشهای تصویربرداری پزشکی است که نقش بسیار مهمی در تشخیص دقیق بیماریها و تعیین بهترین روشهای درمانی ایفا میکند. انتخاب روش مناسب بستگی به نوع بیماری، شرایط بیمار و تشخیص پزشک دارد و هر دو روش مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند. در مرکز جام جم شهریار، ما بهروزترین دستگاههای سیتی اسکن را در اختیار داریم که با دقت و سرعت بالا تصاویر واضح و قابل اعتمادی را ارائه میدهند. تیم تخصصی و باتجربه ما، با دانش و مهارت خود، هر بیمار را با دقت و حساسیت ویژه بررسی کرده و بهترین روش تصویربرداری را متناسب با شرایط فردی او انتخاب میکند. اگر به دنبال تشخیص دقیقتر، درمان موثرتر و خدماتی با استانداردهای بینالمللی هستید، مرکز جام جم شهریار بهترین انتخاب برای شماست. فرصت را از دست ندهید؛ همین امروز با ما تماس بگیرید و نوبت خود را رزرو کنید تا قدمی مطمئن در مسیر حفظ سلامتی خود بردارید.
سوالات متداول
برای اکثر افراد خیر اما ممکن استبرای برخی از افراد واکنشهای ناشی از حساسیتهای کلیوی ایجاد شود.
معمولا باید چند ساعت قبل از انجام آن ناشتا باشید و در مورد سوابق پزشکی خود با متخصص مشورت کنید.
خیر، در صورت ضرورت باید تحت نظر پزشک نجام شود زیرا ماده حاجب برای سلامت مادر و جنین خطرناک است.
هنوز نظری ارسال نشده است.
ارسال نظر
نظر خود را درباره این مطلب ثبت کنید